Archive for the Obiekty w Gdańsku Category

Sokolnia we Wrzeszczu

Posted in Boiska i stadiony, Kluby i drużyny, KS Gedania, Obiekty w Gdańsku, Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" on Grudzień 28, 2011 by prussport

Budowa własnego kompleksu sportowego  („sokolni”) była dla młodego Towarzystwa Gimnastycznego sprawą sportową. Pozwoliłoby to na stworzenie stałej bazy dla prowadzonej działalności, którą można by jeszcze rozwinąć. Przewodnictwo Związku Towarzystw Gimnastycznych w dniu 8 kwietnia 1924 r. zezwoliło na zbieranie datków na ten właśnie cel. W tym samym roku od Komisariatu Generalnego RP „Sokół” otrzymał w wieczyste użytkowanie plac koło kościoła św. Stanisława, przy ul. Heeresanger. To teren dzisiejszego stadionu Gedanii przy ul. Kościuszki. Na nieprzygotowanym jeszcze terenie już 26 października zorganizowano „Dni Sportu”, w którym uczestniczyli lekkoatleci z całej Polski.   Program zawodów obejmował trójbój, czwórbój, sześciobój i biegi rozstawne. Rozegrano też bieg na 100 m i rzut kulą. Budowa gniazda ruszyła 15 stycznia 1925, kiedy powołano Komitet Budowy Sokolni z Henrykiem Czaplickim na czele. Plan stadionu przygotował inż. Ciechanowski. Na terenie o wym. 177,5 x 80 m. miało powstać boisko do piłki nożnej (95,5 x 58 m), bieżnia o długości 400 m i szer. 6 m oraz korty tenisowe i budynek dla celów Towarzystwa. Fundusz Budowy Sokolni miał być zasilany z dochodów własnych oraz darowizn. Z tego czasu pochodzi zdjęcie prezentujące członków Towarzystwa wizytujących powstającą Sokolnię.

Już 3 października 1925 r. uroczyście poświęcono boisko na którym można było odbywać zawody lekkoatletyczne i popisy gimnastyczne.    Budowa dalszych części była bardziej skomplikowana i kosztowna. W 1934 r. oddano do użytku drugie boisko, bieżnię, stanowiska do skoków i rzutów oraz szatnię a w roku następnym korty tenisowe. Choć obiekt był wykorzystywany często (najczęściej przez KS Gedania) to tak naprawdę w pełni wykończony nigdy nie został. Na przeszkodzie stanęła II wojna światowa. Warto jednak uświadomić sobie, że obiekt, który nazywamy stadionem Gedanii był pierwotnie Sokolnią, świadomie udostępnioną przez Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”  wszystkim organizacjom polonijnym, które uczestniczyły w jego budowie.

Ruch turnerski i pierwsze gdańskie boiska oraz stadiony

Posted in Boiska i stadiony, Obiekty w Gdańsku on Lipiec 4, 2011 by prussport

Wspominaliśmy już w tym miejscu o początkach piłki nożnej w mieście nad Motławą po II wonie światowej. Początki zawsze pobudzają wyobraźnię. W Gdańsku pierwszą halę gimnastyczną dla młodzieży zbudowano najprawdopodobniej w 1875 r. Stanęła na Starym Przedmieściu, między Żabim Krukiem a Rzeźnicką. W 1899 r. w okolicach dzisiejszego Placu Zebrań Ludowych urządzono boisko dla gimnazjalistów. W 1911 r.  przy ul. Smoluchowskiego (Feldweg – w miejscu dzisiejszego szpitala zakaźnego) oddano do użytku następny plac do ćwiczeń, któremu nadano imię nadburmistrza Gdańska Heinricha Ehlersa. Ta ostatnia nie została wybrana przypadkowo. Otwierając plac sportowy uczczono stulecie wydarzenia, które stało się kamieniem milowym w rozwoju wychowania fizycznego. W 1811 r. w Hasenheide koło Berlina Friedrich Ludwig Jahn (1778-1852) utworzył pierwsze boisko do ćwiczeń, zwane Turnplatz (od niemieckiego „Turnen” – gimnastyka). Miało ono stanowić ośrodek wychowania młodzieży niemieckiej w duchu starogermańskim. Młodzież spędzała tam na wspólnych ćwiczeniach dwa popołudnia tygodniowo (środy i soboty). Jednolicie ubrana w lniane stroje, odżywiała się jedynie chlebem i wodą. Młodzi ludzie nosili odznaki  na których wyryte były daty bitew w lasach teutoburskich oraz pierwszego i ostatniego turnieju rycerskiego rozegranego w Niemczech. To surowe wychowanie miało być początkiem odrodzenia narodu niemieckiego, który zdaniem Jahna daleko odszedł od dawnych tradycji.

Idee turnerstwa niemieckiego trafiły na podatny grunt i w Niemczech zaczęły powstawać podobne ośrodki wzorujące się na Hasenheide. Trafiły także do Prus, choć akurat w Gdańsku z dość dużym opóźnieniem. Założyciel ruchu zyskał bardzo dużą popularność i przydomek „Turnvater” choć ruch miał jednoznacznie nacjonalistyczną twarz. Twórca ruchu i jego następcy pragnęli mieć wyłączność na organizowanie sportowej aktywności młodzieży niemieckiej dlatego niechętnie patrzyli na rozwój klubów i stowarzyszeń sportowych w samych Niemczech oraz na arenie międzynarodowej.  Sprzeciw wobec idei odradzających się igrzysk olimpijskich skazał cały ruch na marginalizację.

A w Gdańsku? Po epoce boisk zaczęto budować prawdziwe stadiony. Stało si to jednak dopiero w okresie Wolnego Miasta. Pierwszym był dzisiejszy stadion GKS Wybrzeże, który powstał w 1925 r. na miejscu dawnego bastionu „Wół”. Stanowił on część zajmującego 7 ha kompleksu złożonego z boiska do piłki ręcznej, kortów tenisowych, placów ćwiczebnych, hali gimnastycznej, przebieralni oraz szopy dla szermierzy. W tym samym roku powstał stadion na rogu ulic Kościuszki (Magdeburger Ring) i Legionów (Heeresanger), przekazany gdańskiej Polonii. A w 1927 r. powstał najbardziej znany i najpiękniej położony stadion przy Michaelsweg czyli dzisiejszej ulicy Traugutta.

Korzystałem z:A. Januszajtis, Gdańskie stadiony, Gazeta Wyborcza Trójmiasto z 3. 06. 2011; R. Wroczyński, Powszechne dzieje wychowania fizycznego i sportu, Wrocław 2003.

%d blogerów lubi to: