Archive for the Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół” Category

Sokolnia we Wrzeszczu

Posted in Boiska i stadiony, Kluby i drużyny, KS Gedania, Obiekty w Gdańsku, Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" on Grudzień 28, 2011 by prussport

Budowa własnego kompleksu sportowego  („sokolni”) była dla młodego Towarzystwa Gimnastycznego sprawą sportową. Pozwoliłoby to na stworzenie stałej bazy dla prowadzonej działalności, którą można by jeszcze rozwinąć. Przewodnictwo Związku Towarzystw Gimnastycznych w dniu 8 kwietnia 1924 r. zezwoliło na zbieranie datków na ten właśnie cel. W tym samym roku od Komisariatu Generalnego RP „Sokół” otrzymał w wieczyste użytkowanie plac koło kościoła św. Stanisława, przy ul. Heeresanger. To teren dzisiejszego stadionu Gedanii przy ul. Kościuszki. Na nieprzygotowanym jeszcze terenie już 26 października zorganizowano „Dni Sportu”, w którym uczestniczyli lekkoatleci z całej Polski.   Program zawodów obejmował trójbój, czwórbój, sześciobój i biegi rozstawne. Rozegrano też bieg na 100 m i rzut kulą. Budowa gniazda ruszyła 15 stycznia 1925, kiedy powołano Komitet Budowy Sokolni z Henrykiem Czaplickim na czele. Plan stadionu przygotował inż. Ciechanowski. Na terenie o wym. 177,5 x 80 m. miało powstać boisko do piłki nożnej (95,5 x 58 m), bieżnia o długości 400 m i szer. 6 m oraz korty tenisowe i budynek dla celów Towarzystwa. Fundusz Budowy Sokolni miał być zasilany z dochodów własnych oraz darowizn. Z tego czasu pochodzi zdjęcie prezentujące członków Towarzystwa wizytujących powstającą Sokolnię.

Już 3 października 1925 r. uroczyście poświęcono boisko na którym można było odbywać zawody lekkoatletyczne i popisy gimnastyczne.    Budowa dalszych części była bardziej skomplikowana i kosztowna. W 1934 r. oddano do użytku drugie boisko, bieżnię, stanowiska do skoków i rzutów oraz szatnię a w roku następnym korty tenisowe. Choć obiekt był wykorzystywany często (najczęściej przez KS Gedania) to tak naprawdę w pełni wykończony nigdy nie został. Na przeszkodzie stanęła II wojna światowa. Warto jednak uświadomić sobie, że obiekt, który nazywamy stadionem Gedanii był pierwotnie Sokolnią, świadomie udostępnioną przez Towarzystwo Gimnastyczne „Sokół”  wszystkim organizacjom polonijnym, które uczestniczyły w jego budowie.

Początki sportu polskiego w Gdańsku

Posted in Kluby i drużyny, Sport ogólnie, Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" on Grudzień 23, 2011 by prussport

Pisaliśmy już w tym miejscu o narodzinach piłki w Gdańsku po II wojnie światowej i słynnym meczu milicji z drużyną czerwonoarmistów. Futbol ma w Gdańsku dużo dłuższe korzenie. Pierwszy klub piłkarski, posiadający zresztą także sekcję lekkiej atletyki powstał w 18 kwietnia 1903 (FC Danzig). Bardzo dobry artykuł na ten temat znaleźć można tu.  Wyodrębnienie się klubów piłkarskich to jednak następstwo rozwoju kultury fizycznej w mieście, który widoczny jest w II połowie XIX w.  W Gdańsku powstają pierwsze sale gimnastyczne i boiska, docierają ideę niemieckiego ruchu turnerskiego. A sport polski? Początki jego zorganizowanej formy widoczne są w 1894 r. Wtedy to (a dokładnie 17 grudnia) w sali Uplegera przy ul.  Sw. Ducha odbyło się spotkanie założycielskie Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”. Wybrano wtedy Zarząd w następującym składzie: Ludwik Szubert – prezes, Czesław Kusztelan – wiceprezes, Karol Bahrke – sekretarz, Bernard Milski – skarbnik oraz Stanisław Simon, Klemens Forecki, Stanisław Katlewski, Jan Czarniecki, Józef Janiszewski, Józef Leszczyński, Zygmunt Mężykowski. Nie była to grupa zbyt liczna. W pierwszym okresie działalności liczebność wahała się między 20 a 50 osobami. W styczniu następnego roku Towarzystwo zostało zarejestrowane przez władze policyjne. Statut określił główne zadania organizacji: pielęgnowanie gimnastyki, rozbudzanie ducha towarzyskiego przez urządzanie lekcji gimnastyki, popisów publicznych, zabaw zimowych i letnich, śpiewu i odczytów, szerzenie wśród członków oświaty narodowej i budzenie ducha obywatelskiego.  W zakres ćwiczeń gimnastycznych wchodziły: szermierka, pływactwo, wioślarstwo, kolarstwo i strzelectwo. Zarząd „Sokoła” zbierał się w każdy pierwszy poniedziałek miesiąca w sali Uplegera a gimnastyka odbywała się w „Cafe Selonke” przy Bramie Oliwskiej. Zadania postawione sobie przez gdańskie „sokoły” zbieżna była z założeniami ruchu założonego w Czechach w 1862 r.  Początki gdańskiego sportu wiąże się często z założonym w 1876 r. Towarzystwem „Ogniwo”. Było to jednak polska organizacja kulturalno-oświatowa, która ze sportem za wiele wspólnego nie miała.

Pierwsza organizacja sokolska w Gdańsku przetrwała do 21 grudnia 1906 r. Wtedy organizacja została wykreślona oficjalnie z rejestru Związku Sokołów Polskich w Państwie Niemieckim. Wiąże się to  z nasileniem represji władz pruskich  wobec „gniazd” powstałych licznie na terenie zaboru pruskiego, w związku z którymi działalność „Sokoła” miała ograniczać się tylko do ćwiczeń gimnastycznych. Doprowadziło to do szeregu nieporozumień, bowiem niektórzy członkowie przywiązani byli do działalności kulturalnej i patriotycznej. To była zresztą jedna z podstaw działalności „sokolników” i bez niej organizacja ta rzeczywiście nie spełniała swojej roli.

Odrodzenie nastąpiło w pamiętnym roku 1910 i było skutkiem obchodów 500. rocznicy bitwy pod Grunwaldem w Krakowie w dniach 15-17 lipca.  Zorganizowano tam ogólnopolski zlot „Sokołów”, który pokazał siłę tej organizacji i żywotność idei o którą walczyła. 20 września 1910 r. z inicjatywy dra Franciszka Kręckiego odbyło się spotkanie założycielskie i Towarzystwo znowu zaczęło działać. Tym razem działalność przebiegała w bardziej owocny sposób i od 1920 roku zaczęto myśleć nad budową w Gdańsku własnej sokolni. To jednak temat na następną opowieść.

Na zdjęciu piłkarska drużyna „Sokoła” z charakterystycznym „S” na koszulkach w 1921. Rok później to ona stanowić będzie zalążek drużyny Gedanii.

%d blogerów lubi to: